Die Karoo deur ’n Terugblik: Van SASSA-rye tot Oases in die Stof
Sewe-en-twintig jaar. Dit is hoe lank Nelson Mandela agter tralies was. Dit is ook hoe lank dit is sedert ek laas sommige van hierdie Karoo-dorpe besoek het. Dit is ’n leeftyd. En soos ek die langpad deur die dorre binneland vat, kan ek nie help om die ironie raak te sien nie. Waar daar eens vooruitgang en die bekende rooi-en-wit van ’n Wimpy-bord was, vind ek vandag iets heel anders.
Die Realiteit op die Grond
Die platteland is besig om te verander, en nie noodwendig ten goede nie. Die infrastruktuur wat eens die ruggraat van hierdie gemeenskappe was, vertoon nou die diep skrape van verwaarlosing. Geboue val uitmekaar—selfs die kerke, wat eens die trotse middelpunt van elke dorp was, staan nou met verweerde mure. Mens wonder onwillekeurig: Is daar ’n dieper boodskap in hierdie verval?
In die groter dorpe is die bekende handelsmerke weg. Die ekonomiese hartklop word nie meer gemeet aan sakebedrywighede nie, maar aan die lengte van die toue voor die SASSA-kantore. Dit voel asof die grootste ekonomiese aktiwiteit vandag is om te wag vir ’n "grant." Oral waar jy kyk, sien jy Capitec en "Cash Loans"—tekens van ’n gemeenskap wat kop bo water probeer hou.
Die mense? Hulle is steeds daar. Vriendelik, Afrikaanssprekend en altyd gereed vir ’n geselsie. Maar daar is ’n ongemak wanneer jy stop. Nie omdat jy onveilig voel nie, maar omdat die nood so groot is. Die bedelaars is daar, en jou sak is net nie diep genoeg vir al die hande wat uitreik nie.
Die Oase in die Woestyn
Maar dan, net wanneer die moedeloosheid wil oorneem, sien jy dit. Net buite die dorp, waar die stofpad die teerpad ontmoet, staan daar ’n padstal. Of ’n klein gastehuis.
Dit is hier waar die ware gees van die Karoo leef. Dis die entrepreneur wat weier om tou op te gooi. Iemand wat ’n plekkie opsit, aan die lewe bly, en werk skep vir ander. Hulle is die spreekwoordelike oases in hierdie dor landskap. Hulle veg teen die elemente, teen die ekonomie, en teen die droogte wat Beaufort-Wes en die omliggende damme weer in ’n wurggreep het.
’n Roep tot Gebed
Die land is droog. Nie net die grond nie, maar op baie plekke ook die hoop.
Terwyl ons die stof van die Karoo van ons skoene afskud, moet ons onthou dat hierdie "siele van Suid-Afrika" ons ondersteuning nodig het. Ons moet bid. Nie net vir die wolke om oop te trek en die damme te vul nie, maar vir ons boere wat die kos op ons tafels sit. Ons moet bid vir ons leiers—dat daar ’n visie sal wees om die platteland weer te laat werk, sodat daar ’n toekoms is vir die miljoene wat hierdie land huis noem.
Waar het die "Bemagtiging" dan heengegaan?
As mens deur hierdie strate ry, kan jy nie help om te vra: Wat het geword van die belofte van ekonomiese transformasie? Vir dekades hoor ons van Swart Ekonomiese Bemagtiging (BEE) as die groot hersteller. Maar hier, in die verlate stegies van die platteland, sien jy die wrange vrugte van ’n beleid wat op papier dalk edel gelyk het, maar in die praktyk gefaal het.
In plaas daarvan dat dit rykdom versprei en infrastruktuur bou, lyk dit of BEE-wetgewing bloot ’n meganisme geword het vir "cadre deployment" en die verryking van ’n klein, polities-gekonnekteerde elite. Die groot kontrakte word toegeken, die punte word getel, maar die paaie bly vol gate en die krane bly droog.
Terwyl daar bo in die raadsale gepraat word van transformasie-teikens, kyk die gewone mense van die Karoo—wit, bruin en swart—na geboue wat verkrummel. Die "bemagtiging" het nooit by die straatveër, die petroljoggie of die kleinboer uitgekom nie.
Dit het vasgesteek by die blink luukse motors wat soms deur die dorp jaag, maar nooit stop om die stof te help wegvee nie.
Die Karoo het my herinner:
Ons mag dalk verarm in infrastruktuur, maar ons mag nooit verarm in ons deernis vir mekaar nie.
Thank you!
